کـد خبـر : 13933
تـاریخ انتـشـار : ۱۰ دی ۱۳۹۶
سـاعـت انتـشـار : ۱۷:۲۸ ب.ظ
نسـخه چاپـی

گزارشی از هنر خاتم، هنر اصیل شیرازی؛

درآمد های نسبتاً بالا با یادگیری هنر خاتم کاری/ وقتی رنگ ها در هم تنیده می شوند

برای یادگیری هنر خاتم کاری و تمام ریزه کاری های آن، حداقل ۱سال زمان لازم است آن هم بصورت متوالی و البته با عشق، پشتکار و شناخت کامل از مواد اولیه مورد نیاز در این هنر.

درآمد های نسبتاً بالا با یادگیری هنر خاتم کاری/ وقتی رنگ ها در  هم تنیده می شوند

به گزارش خبرگزاری ایونا از فارس، بیشتر مردم ایران و دنیا شیراز را فقط با حافظ و سعدی و باغ های رنگارنگش می شناسند. شیراز و فرهنگ چند هزار ساله اش یک جز لاینفک دیگر هم دارد و آن هنری است دقیق و ظریف و اصیل به نام خاتم کاری. این هنر زیبا و چشم نواز، سابقه ای به اندازه ی تاریخ دارد. وقتی که منبر مسجد جامع عتیق را خاتم کاران شیرازی ساختند اولین حلقه های ارتباطی این هنر را با ارزشها و معارف اسلامی ترسیم کردن.

 

 

تاریخچه هنر خاتم کاری

۱۰ قرن ذوق، سلیقه، خلاقیت، زیبایی و جذابیت در خاتم شیراز نهفته است. هنرمندان خاتم کار، مجموعه ای از هنرها و مهارتها را در هم می تنند تا خاتم که برخی آنرا ختم هنرها می دانند، شکل گیرد. زمانی که سایر تولیدات هنری در قاب این هنر ماندگار، قرار می گیرند، نمایی بسیار ماندگار تر و ارزشمند تر می یابند. در ارزش این هنر همین بس که آراستن سایر هنرها مانند نقاشی، خط، معرق و . . . به این هنر موجبات فاخر شدن هرچه بیشتر آن هنر می گردد.

از نگاه فنی و تخصصی، خاتم سازی از دو مرحله خاتم پیچی و خاتم چسبانی تشکیل شده است . که در هر دو مرحله نیاز به ذوق، مهارت و تیزبینی هنرمندانه بسیاری است.

در مرحله ی اول، هنرمندان خاتم کار چوب های رنگی را با انواع استخوانها و فازها تلفیق نموده و کنار یکدیگر قرار داده و شکلی نو به وجود می آورند که به آن “قامه” می گویند. طرح های اصلی تشکیل دهنده این قامه ها نیز برگرفته از هنرهای اصیل اسلامی مبتنی بر هندسه است. هنرمند خاتم کار، سپس با برش لایه به لایه قامه، برگه های زیبای خاتم را تولید و برای مرحله بعد آماده می کند. در مرحله دوم نیز برگه های آماده شده با ظرافت و متناسب با سطح مورد نظر در کنار هک و بر روی سطوح چوبی از قبل آماده شده چسبانده می شوند.

بزرگان این عرصه، پیدایش آن را مربوط به زمان دیلمیان می دانند و در عصر صفویه اوج شکوفایی این هنر را شاهد هستیم. هر چند که چینی ها مدعی هستند این هنر به آنان تعلق دارد ولی نمی توان چنین تصوری داشت چون تمام نقش و نگارهای و ترکیب بندیهای هندسی و رنگی آن، مربوط به هنرمندان ایرانی این عرصه است.

 

 

استادان بنام خاتم کاری در شیراز

استادان به نام این هنر در شیراز که طی سالیان متمادی به بالندگی و غنای هرچه بیشتر این هنر کمک نموده اند عبارتند از؛

استاد عبدالعلی گلریز خاتمی، استاد غلامعلی اطمینان، استاد غفار قاسم زاده، استاد محمد علی فرزاندو. استاد دانا که خود از شعرا و طنز پرداز شیرازی و از فعالان عرصه خاتم در شیراز است، در حال جمع آوری اشعار شاعران فارسی است که در مورد خاتم شعر سروده اند تا با چاپ این کتاب، خاتم شیراز را بیش از پیش به دیگران معرفی نماید.

نکته قابل توجه در این هنر-صنعت آن است که توریستهای خارجی بیشتر از هم وطنان ایرانی، خاتم شیراز را می شناسند و می خرند. فعالان عرصه خاتم، از این مسئله به شدت مکدر بوده و اظهار میکنند که برای فعالان این عرصه قابل درک نیست که توریستی که از دوسلدورف آلمان یا لیدزیونایتد انگلستان به ایران آمده است، اطلاعات بیشتری نسبت به خاتم دارد و با ذوق و علاقه ی خاص آن را تهیه می کند. این در حالیست که گردشگران ایرانی و در برخی موارد مردم شیراز هم به خرید این دست سازه های هنری ارزشمند علاقه ای ندارند. البته در این بین، باید قیمت بعضا بالای این محصولات هنری را نیز از نظر دور نداشت.

 

 

یادگیری هنر خاتم کاری

برای یادگیری این هنر و تمام ریزه کاری های آن،حداقل ۱ سال زمان لازم است آن هم بصورت متوالی و البته با عشق، پشتکار و شناخت کامل از مواد اولیه مورد نیاز در این هنر.

این کار برای شروع، نیاز به سرمایه ای در حدود ۵ میلیون تومان دارد که آنهم در مدت کمتر از ۱ سال و در صورت پیگیری لازم در کمتر از ۳ ماه به نقطه سر به سر خواهد رسید. این هنر در صورت بازاریابی و تبلیغات مناسب می تواند بسیار سودآور بوده و با توجه به شناخت خوب گردشگران خارجی از این محصول، میتواند به سرعت و با استفاده از تسهیلات صادراتی دولت، راه خود را به بازارهای جهانی باز کند.

 

 

بازار شیراز و هنر خاتم کاری

در حال حاضر کارگاههای معدودی در شیراز به تولید این محصول هنری اشتغال دارند که این امر موجب آن شده است که برخی تجار سودجو و بی توجه به فرهنگ بومی و ملی، با استفاده از توان تولیدی بی کیفیت تولید کنندگان چینی اقدام به سفارش اسن محصول به این کشور نموده و با قیمتهای بسیار نازل و کیفیت بسیار پایین، محصولاتی را که رنگ و لعاب خاتم دارند را وارد کشور نموده و بر کسادی بیش از پیش بازار محصولات اصیل و باکیفیت خاتم شیرازی بیافزارند. در این راستا، پیگیری های مسوولین استانی و ملی جهت جلوگیری از واردات این محصول ارزشمند، میتواند مرحمی بر زخمهای هنرمندان این عرصه باشد.

تبلیغات گسترده در این عرصه نیز از جمله وظایف متولیان و تولید کنندگان این هنر اصیل است.

 

 

گزارش از علیرضا فتاحی ـ خبرنگار ایونا در شیراز

انتهای پیام/

نـظـرات